Yerel yapay zekâ: toplantı verisi neden şirketten çıkmamalı?

Yerel yapay zekâ, yapay zekâ modelinin verinin durduğu sunucuda, yani sizin ya da sözleşmeli olduğunuz yurt içi sağlayıcının altyapısında çalışmasıdır. Toplantı kaydı için anlamı şudur: ses yazıya dökülürken ve rapor hazırlanırken kayıt, modeli işleten üçüncü bir yapay zekâ servisine gönderilmez. Toplantılarda fiyat, müşteri adı ve strateji konuşulduğu için verinin nerede işlendiği bir teknik ayrıntı değil, bir güvenlik ve uyum kararıdır.

Bu yazı yerel ve bulut yapay zekâ arasındaki farkı, dışarı göndermenin risklerini ve yerel kurulumun dürüst bir bedel hesabını anlatıyor.

Yerel yapay zekâ ile bulut yapay zekâ servisi arasındaki fark

İki yaklaşımı ayıran soru, modelin kimin sunucusunda çalıştığıdır.

• Bulut yapay zekâ servisi: Uygulama, sesi ya da metni bir programlama arayüzü üzerinden modeli işleten sağlayıcıya gönderir. Sağlayıcı işler, sonucu geri döndürür. Model sizin denetiminizde değildir; veri bir süre sağlayıcının altyapısından geçer.
• Yerel yapay zekâ: Model, uygulamanın çalıştığı sunucuya kurulur. Bu sunucu kuruluşunuzun içinde (kendi sunucunuz) ya da sözleşmeli bir hizmet sağlayıcının veri merkezinde olabilir. Önemli olan, veriyi işlemek için zincire yeni bir yapay zekâ sağlayıcısının eklenmemesidir.

“Bulut” kelimesi burada yanıltıcı olabilir. Bir uygulamayı bulut hizmeti olarak kullanmak, yapay zekânın da dışarıdaki bir servise gittiği anlamına gelmez. Sorulması gereken soru “uygulama nerede çalışıyor?” değil, “ses ve metin hangi modele, kimin sunucusuna gidiyor?” sorusudur.

Bir toplantı kaydında neler var?

Satış ya da yönetim toplantısının kaydı, şirketin en yoğun bilgi taşıyan verilerinden biridir:

• Ticari bilgi: Verilen fiyatlar, iskonto sınırları, teklif koşulları, rakip teklifler hakkında söylenenler.
• Kişisel veri: Katılımcıların sesi, adı, unvanı, e-posta adresi; konuşmada adı geçen müşteri ve çalışanlar.
• Strateji: Yeni ürün planları, bayi kararları, bütçe ve hedefler.
• Müşteri sırları: Müşterinin kendi sorunları, tedarikçileri ve iç süreçleri hakkında anlattıkları.

Bu bilgilerin bir kısmı kişisel veri olarak KVKK’ya, bir kısmı ticari sır olarak sözleşmelerinize ve gizlilik taahhütlerinize tabidir. Kayıt bir kez dışarı çıktığında iki yükümlülük birden etkilenir.

Kaydı üçüncü taraf bir yapay zekâ servisine göndermenin riskleri

Yurt dışına aktarım

Sağlayıcının sunucuları yurt dışındaysa kayıt yurt dışına aktarılmış olur. KVKK’nın 9. maddesi 1 Haziran 2024’ten beri aşamalı bir düzen uygular: yeterlilik kararı, yoksa standart sözleşme gibi uygun güvenceler, o da yoksa yalnızca arızi aktarım istisnaları. Kurum’un Kasım 2025’te yayımladığı üretken yapay zekâ rehberi, yurt dışındaki sağlayıcılar aracılığıyla bu sistemleri kullanan veri sorumlularının aktarımı 9. madde ve ilgili yönetmeliğe uygun yapması gerektiğini açıkça belirtir. Standart sözleşmeye dayanıyorsanız sözleşmeyi beş iş günü içinde Kurum’a bildirmeniz de gerekir.

Sağlayıcıda saklama

Bir servis isteği işledikten sonra veriyi bir süre tutabilir: kötüye kullanım denetimi, hata ayıklama ya da kayıt amacıyla. Bu sürenin ne olduğu ve nasıl silindiği sağlayıcının koşullarına bağlıdır. Sizin saklama politikanız 30 gün diyorsa ama veri başka bir yerde daha uzun duruyorsa, Kanun’un 7. maddesindeki silme yükümlülüğünü tek başınıza karşılayamazsınız.

Model eğitiminde kullanım

Bazı hizmet koşulları, gönderilen içeriğin hizmeti geliştirmek için kullanılmasına izin verebilir; bu genellikle plana ve ayarlara göre değişir. Toplantı kaydınızın bir modelin eğitim verisine girmesi, verinin ilk amacının dışında işlenmesi demektir. Kanun’un 4. maddesi verinin belirli, açık ve meşru amaçlarla, amaçla sınırlı işlenmesini ister.

Zincirdeki kişi sayısı

Her yeni sağlayıcı, veriye erişebilen yeni bir taraf ve yeni bir alt işleyen listesi demektir. Kanun’un 12. maddesine göre veri sizin adınıza başkası tarafından işleniyorsa güvenlik tedbirlerinden onunla birlikte müştereken sorumlusunuz. Zincir uzadıkça bu sorumluluğu izlemek zorlaşır.

Bu bölüm hukuki görüş değildir; kendi durumunuz için hukuk danışmanınıza başvurun.

Yerel yapay zekânın bedeli

Yerel yapay zekâyı yalnızca avantajlarıyla anlatmak eksik olur. Seçmeden önce şunları tartın:

• Donanım: Konuşma tanıma ve dil modelleri, genellikle grafik işlemcili (GPU) sunucu ister. Kendi sunucunuza kurulumda bu yatırım size aittir.
• Bakım: Model güncellemeleri, işletim sistemi yamaları, yedekleme ve izleme bir sistem yöneticisinin işidir. Bulut servisinde bunu sağlayıcı yapar.
• Model kalitesi: En büyük ve en yeni modellerin bir kısmı yalnızca bulut servisi olarak sunulur. Yerel modeller deşifre, özet ve rapor gibi tanımlı görevlerde iş görür, ama her görevde en büyük modelle aynı sonucu vermeyebilir.
• Ölçek: Toplantı sayısı arttığında işleme süresi uzar; kapasiteyi sizin planlamanız gerekir.

Bu yüzden çoğu kuruluş için karar “hepsi bizde” ile “hepsi dışarıda” arasında değil, aradaki seçeneklerden biri arasındadır.

Dışarıdaki bir servis ne zaman yine de makul olabilir?

Her kullanım aynı hassasiyette değildir. Kişisel veri ve ticari bilgi içermeyen içerikler, örneğin kamuya açık bir sunumun özeti ya da anonim hâle getirilmiş bir metin, farklı bir risk değerlendirmesine tabidir. Kişisel veri içeren bir kayıtta da dışarıdaki bir servis kullanmak yasak değildir; ama aktarımın hukuki dayanağını kurmanız, sağlayıcının saklama ve eğitim koşullarını sözleşmeyle bağlamanız ve bunları aydınlatma metninizde anlatmanız gerekir.

Yerel yapay zekâyı öne çıkaran şey, bu yükün en ağır olduğu yerde, yani her gün tekrarlanan ve ham hâlinde kişisel veri ile ticari bilgi taşıyan toplantı kayıtlarında, aktarımı baştan ortadan kaldırmasıdır. Aktarım yoksa yurt dışı aktarım yöntemi, yabancı bir sağlayıcının saklama süresi ya da eğitim ayarı da tartışma konusu olmaz. Geriye kendi saklama politikanız, kendi erişim kurallarınız ve hizmet sağlayıcınızla yapacağınız veri işleme sözleşmesi kalır. Bu, denetlenmesi ve katılımcıya anlatılması daha kolay bir tablodur.

Üç kurulum modelinin karşılaştırması

Bir tedarikçiye sormanız gereken sorular

Toplantı kaydı ya da yapay zekâ ile not alan bir ürün değerlendiriyorsanız şu soruların yazılı yanıtını isteyin:

1. Ses ve metin hangi modele, hangi şirketin sunucusuna gidiyor?
2. Bu sunucular hangi ülkede? Yurt dışına aktarım varsa hangi 9. madde yöntemine dayanıyor?
3. Verilerimiz model eğitiminde ya da hizmet geliştirmede kullanılıyor mu?
4. İşlenen veri yapay zekâ sağlayıcısında ne kadar kalıyor, nasıl siliniyor?
5. Alt işleyen listeniz nedir, değiştiğinde haber veriyor musunuz?
6. Saklama süresini biz belirleyebiliyor muyuz, süre dolunca silme kendiliğinden oluyor mu?
7. Tek bir katılımcının verisini ayrı silebiliyor musunuz?
8. İçerik şifreli mi, anahtar kime ait?
9. Hibrit ya da kendi sunucumuza kurulum seçeneği var mı, donanım gereksinimi nedir?

Sesorel bunu nasıl yapıyor?

Sesorel, yüz yüze toplantıları kaydeden, Türkçe yazıya döken ve satış raporu hazırlayan bir sistemdir. Deşifre, konuşmacı ayırma, rapor ve asistan için kullanılan modeller Sesorel’in Türkiye’deki sunucularında ya da sizin sunucunuzda çalışır. Ses ve metin üçüncü taraf bir yapay zekâ servisine gönderilmez ve model eğitiminde kullanılmaz.

Üç kurulum seçeneği vardır ve üçünde de aynı uygulama ile aynı panel kullanılır:

• Bulut: Kayıtlar Sesorel sunucularında yazıya dökülür ve raporlanır. Kurulum gerekmez; bütün planlarda vardır.
• Hibrit: Ses kuruluşunuzdaki bir sunucuda işlenir ve orada kalır; panel ve raporlar bulut hizmetinde çalışır.
• Kendi sunucunuz: Uygulamanın tamamı ve modeller sizin sunucunuzda çalışır; hiçbir veri kuruluşunuzun dışına çıkmaz.

Hibrit ve kendi sunucunuza kurulum Kurumsal planda sunulur; donanım gereksinimini ekibinizin büyüklüğüne göre teklif aşamasında belirliyoruz. İçerik kuruluşunuza özel anahtarla şifrelenir, saklama süresini kuruluşunuz belirler. Ayrıntılar kurulum seçenekleri ve güvenlik sayfalarında. Kayıt öncesi yükümlülükler için toplantı kaydı ve KVKK yazımıza bakabilirsiniz.

Sonraki adım

Verinizin nerede durması gerektiğini bu yazıdaki tablo ve sorularla netleştirin. Hibrit ya da kendi sunucunuza kurulumu değerlendiriyorsanız teklif formundan bize yazın; ekibinizin büyüklüğüne göre donanım gereksinimini birlikte çıkaralım.